Dlaczego stal austenityczna jest najlepszym wyborem do systemów kominowych? Porównanie ze stalą ferrytyczną

Wybór odpowiedniego materiału na system kominowy to kluczowa decyzja przy budowie domu lub modernizacji instalacji grzewczej. Od jakości stali zależy trwałość, bezpieczeństwo oraz komfort użytkowania kominka czy kotła.


W HENITOM produkujemy systemy kominowe wyłącznie z wysokogatunkowych stali austenitycznych w gatunkach 1.4404, 1.4301 i 1.4828, które gwarantują niezawodność i długowieczność.
Na rynku spotkasz też systemy ze stali ferrytycznej. I choć ich niższa cena jest kusząca, to w praktyce taniej znaczy gorzej. Takie kominy szybko ulegają korozji i nie sprawdzają się w trudnych warunkach. W systemach kominowych tego typu stosuje się m.in. stale 1.4521, 1.4016 i 1.4512, które są znacznie mniej odporne na agresywne spaliny i kondensat.
W tym artykule wyjaśniamy, dlaczego stal austenityczna to najlepszy wybór i na co zwracać uwagę przy zakupie systemu kominowego.

Stal Henitom
Stal Henitom

1. Stal austenityczna – stal nierdzewna i kwasoodporna

Stal austenityczna to stal nierdzewna i kwasoodporna, która jest odporna na działanie agresywnych kwasów obecnych w spalinach i kondensacie.


Dzięki niskiej bezwładności cieplnej szybko się nagrzewa, a system kominowy niemal od razu osiąga optymalne warunki pracy. To ogromna przewaga nad stalą ferrytyczną, która nagrzewa się wolniej i dużo szybciej ulega korozji. Dodatkowo sprawniejsza praca komina to również dbałość o kocioł, który tylko w odpowiednich warunkach może działać optymalnie. Nie zużywa też przy tym więcej, niż potrzeba, paliwa – na dłuższą metę więc oszczędzasz.


Omówimy tu teraz najważniejsze cechy stali ferrytycznej i austenitycznej. Przygotowaliśmy też specjalny poradnik o systemach kominowych, który może pobrać TUTAJ, wszystko po to, żeby pomóc Ci dokonać jak najlepszego wyboru.

2. Austenit a stal ferrytyczna – skład chemiczny ma znaczenie

Choć „na oko” systemy kominowe z obu rodzajów stali mogą wyglądać identycznie, to nie daj się zmylić. Żeby móc dokonać dobrego wyboru, warto wiedzieć, „co ma w środku”, każda ze stali. Główną przewagą stali austenitycznej nad ferrytyczną jest jej skład chemiczny:

  • Chrom (Cr) – 17 do 20% – tworzy trwałą warstwę ochronną.
  • Nikiel (Ni) – 6 do 10% – nieobecny w ferrytykach, a to właśnie on zwiększa odporność na wżery i korozję chemiczną.
  • Molibden (Mo) – obecny np. w stali 1.4404, chroni przed kwasami w kondensacie spalin.

Stale ferrytyczne nie zawierają niklu, a molibden występuje w śladowych ilościach lub wcale. A znając właściwości tych pierwiastków, już wiesz, że decydując się na ferrytyki, w praktyce wybierasz:

  • mniejszą odporność na kwasy i agresywne spaliny,
  • szybką korozję w obecności kondensatu,
  • krótszą żywotność systemu kominowego.

Oznacza to ni mniej, ni więcej – komin ze stali austenitycznej działa przez dziesięciolecia, a ferrytyczny (np. 1.4521) w trudnych warunkach wytrzymuje zaledwie kilka lat.

3. Jak odróżnić stal austenityczną od ferrytycznej?

Wiesz już, że stal austenityczna od ferrytycznej mają inny skład chemiczny. Jak zatem poznać z którą stalą masz do czynienia? Mamy kilka wskazówek:

 

Próba magnetyczna
Stal ferrytyczna, jest magnetyczna zatem przyciąga magnes. Z kolei stal austenityczna, jest w zasadzie niemagnetyczna (magnes nie będzie się jej trzymał). Zatem wykonując prosty test magnesem możesz w niemal 100% dowiedzieć się z którym rodzajem stali masz do czynienia. Dlaczego niemal? Zdarza się, że w przypadku odkształceń plastycznych lub domieszek stal austenityczna będzie wykazywać lekką magnetyczność.

Magnes

Skład chemiczny (analiza spektrometryczna lub atest)
Jak już wiesz, stal austenityczna, to wysoka zawartość chromu (16–26%) i niklu (6–22%). Z kolei stal ferrytyczna zawiera chrom 10–18%, i nie ma niklu lub ma jego śladowe ilości. Najczęściej jednak nie ma możliwości wykonania dokładnej analizy spektrometrem, co nam pozostaje? Sprawdzenie atestów. Najczęściej wykonywane gatunki stali austenitycznej są 1.4301 (304) i 1.4404 (316). Z kolei stali ferrytycznej 1.4016 (430) i 1.4521 (AISI(444).

Właściwości mechaniczne i użytkowe
Kolejnym sposobem na rozróżnienie tych dwóch rodzajów stali jest sprawdzenie ich właściwości mechanicznych i użytkowych, czyli tego, jak „zachowują się” w praktyce. Ocena ta jest możliwa głównie dla producentów, którzy na co dzień pracują z danym materiałem i obserwują jego zachowanie podczas obróbki, spawania czy formowania.


Stal austenityczna charakteryzuje się tym, że jest:

  • bardziej plastyczna, ciągliwa i dobrze spawalna,
  • wytrzymała w niskich temperaturach,
  • bardziej odporna na korozję, zwłaszcza w środowiskach agresywnych.


Stal ferrytyczna natomiast:

  • jest twardsza, ale mniej ciągliwa,
  • cechuje się gorszą spawalnością,
  • ma dobrą odporność na korozję w warunkach suchych, ale słabszą w środowisku morskim lub kwaśnym.


Kolor i połysk
Stale różnią się również kolorem i połyskiem. Stal austenityczna – zwykle bardziej „srebrzysta”, jaśniejsza po szlifowaniu, natomiast stal ferrytyczna ma ciemniejszy, lekko szarawy odcień. Subtelna różnica ale bystre oko z pewnoscią ją dostrzeże.

Oznaczenia handlowe / normowe
Najpewniejszym sposobem na ustalenie rodzaju stali jest sprawdzenie dokumentacji. Jeśli masz dostęp do atestu 3.1, gatunek stali zostanie w nim jasno wskazany, a tym samym od razu pozwoli określić jej grupę.
Warto też zwrócić uwagę na znakowanie wyrobów kominowych. Kod znakowania zawiera trzy kluczowe informacje:

  • właściwości antykorozyjne,
  • gatunek stali,
  • grubość stali.

To właśnie te czynniki są najważniejsze przy wyborze systemu kominowego i decydują o jego trwałości. Dzięki nim możesz mieć pewność, że komin będzie służył przez długie lata.

Znakowanie Henitom

Jak wygląda to w praktyce?
Przykładowy kod:
EN 1856-1 T600 N1 D Vm L50060 G
W tym oznaczeniu podkreślone wartości wskazują wspomniane wcześniej czynniki (właściwości antykorozyjne, gatunek i grubość stali). W tabeli poniżej przedstawiamy szczegółowe objaśnienia kodu, bo – jak wiadomo – kod komina mówi więcej, niż się wydaje: każdy detal ma znaczenie dla bezpieczeństwa i trwałości.

Europejska norma dotycząca metalowych przewodów, dla systemów kominowych metalowych odpowiednie normy to EN 1856-1, EN 1856-2, EN 14989-22007W zależności od rodzaju systemu kominowego

* Oznaczenia „V” – co oznaczają?
Przy oznaczeniu „V” kryją się bardzo ważne informacje. To, co znajduje się po tej literze, wskazuje m.in. czy producent korzysta ze stali z atestem hutniczym, czy też samodzielnie określił stopień odporności korozyjnej swoich wyrobów.


Vm
Oznacza, że materiał posiada atest hutniczy. W praktyce oznacza to, że odporność na korozję została zweryfikowana i zadeklarowana przez hutę (producenta stali), a nie przez producenta systemu kominowego.
Wybierając wyroby kominowe, warto szukać właśnie tego oznaczenia – producent powinien posiadać atest z huty z wyszczególnionym dokładnym gatunkiem stali. To kluczowa informacja w przypadku tego typu produktów.


V1, V2, V3
Oznaczają klasy odporności na korozję ustalone przez producenta komina, na podstawie wewnętrznych badań prowadzonych zgodnie z załącznikami normy.

  • V1 – odporność na korozję przy spalaniu paliw gazowych.
  • V2 – odporność na korozję przy spalaniu paliw gazowych, olejowych i drewna w paleniskach otwartych, oceniana na podstawie ok. 30 cykli badawczych (kondensacja pary wodnej i suszenie), z użyciem lekkiego oleju opałowego.
  • V3 – odporność na korozję przy spalaniu paliw gazowych, olejowych i stałych (np. antracyt), w warunkach z dodatkiem chlorków. Klasa ta oceniana jest poprzez badania metalograficzne w poszukiwaniu oznak korozji.

 

Oznaczenie stali i grubości

I prawie ostatni fragment znakowania wyrobów kominowych L50060 rozbijamy jako:

L50 → oznacza gatunek stali (tu np. 1.4404 – stal kwasoodporna austenityczna),
060 → oznacza grubość blachy w setnych mm, czyli 0,60 mm.

Na przykład:
L40 → stal gatunku 1.4016 (ferrytyczna).
L30 → stal gatunku 1.4301 (austenityczna, popularna 304).
L50 → stal gatunku 1.4404 (austenityczna, kwasoodporna 316L).

Po tym oznaczeniu jest liczba określająca grubość stali (np. L30050 = 1.4301 o grubości 0,50 mm).

Czyli litera „L” + liczba = gatunek stali wg normy, a kolejne cyfry po literach = grubość blachy w setnych mm.

 

Do najczęściej spotykanych w kominach należą oznaczenie stali – “Lxx”, czyli:

Oznaczenie L99 to kod uniwersalny, który – jak pokazuje powyższa tabela – może odnosić się do różnych gatunków stali. Dlatego zawsze warto upewnić się u producenta, z jakiej konkretnie stali został wykonany dany zestaw kominowy, oraz poprosić o Deklarację Właściwości Użytkowych, w której powinien być jednoznacznie wskazany gatunek stali.

 

Kod oznaczenia systemów kominowych kryje w sobie wiele ważnych informacji. Warto mu się dokładnie przyjrzeć, bo to właśnie szczegóły decydują o bezpieczeństwie i trwałości komina. Nawet najmniejsze dane mogą być kluczowe przy wyborze odpowiedniego systemu.

4. Dlaczego stal ferrytyczna gorzej znosi spaliny?

Poprzedni akapit już częściowo odpowiedział na to pytanie, ale warto to jeszcze raz podkreślić. Spaliny z kotłów, pieców i kominków zawierają m.in.: siarkę, chlor i inne kwasy. Już sama ich obecność może źle wpływać na komin gorszej jakości. Ale to nie wszystko. W momencie ochłodzenia powstaje kondensat, który działa jak agresywny czynnik chemiczny. Komin więc nieustannie jest traktowany takim koktajlem, a skoro nie ma na niego żadnej odporności, to musi ulec degradacji.

  • Stale ferrytyczne (1.4521, 1.4016, 1.4512) nie tworzą trwałej warstwy ochronnej i szybko ulegają wżerom.
  • Stale austenityczne dzięki zawartości chromu, niklu i molibdenu tworzą warstwę pasywną, odporną na korozję nawet w bardzo wymagających warunkach.


Należy też podkreślić, że każde, nawet minimalne uszkodzenie komina może prowadzić do jego rozszczelnienia. A konsekwencje tego mogą być opłakane w skutkach – łącznie z zaczadzeniem… Zatem, czy warto ryzykować?

Stal kwasoodporna Henitom

5. Porównanie stali – tabela

Żeby jeszcze lepiej pokazać Ci różnice między obiema stalami, najważniejsze informacje zebraliśmy w tabeli:

Tabela podsumowanie stali Henitom
Ważne: zawsze sprawdzaj gatunek stali i grubość ścianki – to one decydują o trwałości systemu kominowego.
Stal

6. Normy klasyfikujące stale nierdzewne

Na koniec kilka słów o normach. Są one dodatkową gwarancją, że kupowany system kominowy będzie najwyższej jakości. Stale nierdzewne klasyfikuje norma PN-EN 10088, która obejmuje:

  • PN-EN 10088-1 – wykaz stali odpornych na korozję.
  • PN-EN 10088-2 – stale nierdzewne w postaci wyrobów płaskich (blachy, taśmy).
  • PN-EN 10088-3 – stale nierdzewne w postaci prętów, walcówek i kształtowników.


Zgodnie z normą, stal nierdzewna zawiera min. 10,5% chromu i maks. 1,2% węgla.
W systemach kominowych stal austenityczna (1.4404, 1.4301, 1.4828) jest najlepszym wyborem – dzięki swojej odporności na korozję i agresywne warunki pracy.
HENITOM również dba o to, żeby jasno pokazać Ci, że nasze produkty są najwyższej jakości. Tu możesz zobaczyć nasze Certyfikaty i Deklaracje właściwości.

7. Na co zwrócić uwagę przy wyborze systemu kominowego?

Teraz już wiesz, czym różni się stal austenityczna, od ferrytycznej. Aby ułatwić Ci wybór systemu kominowego do kominka, który posłuży Ci na lata, zwróć uwagę na:

  • Gatunek stali – najlepsze oznaczenia to 1.4404 (do paliw stałych), 1.4301 (do gazu) , 1.4828 (do suchej pracy).
  • Grubość ścianki – większa grubość = dłuższa żywotność.
  • Pochodzenie stali – zwracaj uwagę na certyfikaty jakości i kraj produkcji. HENITOM używa stali tylko z certyfikowanych hut europejskich.
  • Cena – porównuj dokładnie ten sam gatunek stali w tej samej grubości oraz kompletne zestawy. Tylko wtedy zyskasz pełny i rzetelny obraz sytuacji. Pamiętaj, że system kominowy ze stali 1.4404 o grubości 1,0 mm może mieć zupełnie inną cenę niż np. system ze stali 1.4521 o grubości 0,6 mm. Sprawdzaj i porównuj uważnie.

To tylko cztery elementy, ale za to one zagwarantują Ci długo działający system kominowy, który będzie bezpieczny.

8. Korzyści z wyboru stali austenitycznej

Podstawy mamy za sobą. Decydujesz się na komin na lata. Zobacz, co zyskasz, wybierając ten ze stali austenitycznej:
Bezpieczeństwo – minimalne ryzyko awarii.

  • Trwałość – komin działa nawet do kilkudziesięciu lat.
  • Oszczędności – brak konieczności częstej wymiany systemu kominowego.
  • Odporność chemiczna – ochrona przed kwasami i agresywnymi spalinami.
  • Szybkie nagrzewanie – system sprawnie odprowadza spaliny od pierwszych chwil pracy, przy okazji dbając o prawidłową pracę kotła grzewczego.

Te wszystkie korzyści są bardzo ważne, ale najważniejszy jest Twój spokój i bezpieczeństwo, które zyskasz, tylko wybierając system kominowy wyższej jakości.

9. Kominy HENITOM = bezpieczeństwo dzięki jakości

W HENITOM znajdziesz kompletną ofertę systemów kominowych ze stali austenitycznej w różnych gatunkach i grubościach ścianek. Dzięki różnorodności naszych kominów, z łatwością dopasujesz komin do rodzaju kotła i usytuowania. A my z chęcią we wszystkim Ci pomożemy.


Zobacz nasze systemy kominowe


Nie szukaj po omacku, tylko zdecyduj się na sprawdzone i bezpieczne rozwiązania, które są obecna na rynku już od 30 lat.

zestawy całe seria

Podsumowanie

Stal austenityczna w systemach kominowych to gwarancja bezpieczeństwa, trwałości i komfortu użytkowania.
Kominy HENITOM wykonane z wysokogatunkowej stali austenitycznej przetrwają dziesięciolecia, zapewniając ochronę przed korozją i agresywnymi spalinami.


Nie ryzykuj inwestycji w tańsze systemy ferrytyczne (1.4521, 1.4512, 1.4016). Postaw na sprawdzone rozwiązania i wybierz komin, który naprawdę działa przez lata. A żeby Ci to ułatwić, pobierz nasz poradnikKLIK. Zebraliśmy w nim to, co najważniejsze, przy wyborze trwałego i bezpiecznego systemu kominowego.

Jeśli uważasz, że artykuł jest wartościowy lub chcesz go komuś polecić, zapraszamy do udostępnienia:

Facebook
Twitter
LinkedIn

NAPISZ DO NAS
a zawsze znajdziemy dla Ciebie
idealne rozwiązanie

info@henitom.com

+48 34 31 48 697
+48 502 319 948