Czym jest Ekoprojekt i co oznacza dla użytkowników kominów, kotłów i kominków?

Wiele obszarów naszego życia ma ogromny wpływ na środowisko. Żeby lepiej o nie zadbać, powstał Ekoprojekt, czyli dyrektywa ramowa 2005/32/WE ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących ekoprojektu dla produktów wykorzystujących energię. Jaki ma ona wpływ na użytkowników kotłów i kominków? Tego dowiesz się z poniższego artykułu.

Piec z podajnikiem
ekoprojekt

1. Czym jest Ekoprojekt (Ecodesign)?

Ekoprojekt lub inaczej Ecodesign to dyrektywa Unii Europejskiej 2009/125/WE oraz Rozporządzenie Komisji UE 2015/1185, wydana w celu ograniczenie emisji zanieczyszczeń powietrza poprzez wprowadzenie minimalnych wymagań dla efektywności energetycznej i czystości spalania w urządzeniach grzewczych, takich jak:

  • kotły na paliwa stałe,
  • kominki,
  • piece typu „koza”.

Jeśli chodzi o Polskę, to na jej podstawie od 1 stycznia 2022 r. obowiązuje zakaz wprowadzania do obrotu i instalowania urządzeń grzewczych niespełniających norm Ekoprojektu. W niektórych regionach, jak woj. małopolskie i śląskie, zgodnie z uchwałami antysmogowymi, obowiązuje też zakaz użytkowania starych pieców.

Kominek z drewnem

2. Jakie urządzenia grzewcze obejmuje Ekoprojekt?

Wiemy już, czym jest wspomniana dyrektywa, teraz warto wspomnieć, czego ona konkretnie dotyczy, jeśli myślimy o ogrzewaniu. Ekoprojekt w tym wypadku obejmuje:

  • kominki opalane drewnem,
  • kotły na pellet, drewno i węgiel,
  • piecokuchnie i piece typu „koza’’.

Natomiast wszystkie nowe urządzenia muszą spełniać rygorystyczne wymagania w zakresie emisji pyłu (PM), tlenku węgla (CO), tlenków azotu (NOx) i związków organicznych (OGC). Ecodesign również ściśle określa minimalną sprawność takiego urządzenia grzewczego. Dlatego przy zakupie warto zwracać baczną uwagę na to, czy dany kocioł spełnia wymogi. Bo choć w obrocie nie powinno być takich, które są niezgodne z wytycznymi, to jednak dobrze jest być czujnym.

3. Co Ekoprojekt ma wspólnego z kominami?

Jeśli zaglądasz na bloga HENITOM lub śledzisz nas w Mediach Społecznościowych, z pewnością już wiesz, że system kominowy stanowi kluczowy element nowoczesnej instalacji grzewczej. Nie można pomijać tego elementu, ponieważ urządzenia zgodne z Ekoprojektem często posiadają inne wymagania dotyczące odprowadzania spalin:

  • niższa temperatura spalin,
  • większe ryzyko kondensacji,
  • potrzeba komina odpornego na kwasy i wilgoć,
  • konieczność precyzyjnie dobranego przekroju komina.

Aby uniknąć późniejszych problemów np. z nieefektywnym spalaniem, obniżoną żywotnością komina, czy szkodliwym kondensatem, niezbędne jest stosowanie stalowych systemów kominowych z materiałów takich jak stal w gatunkach 1.4404, 1.4301 lub 1.4828.
Są to wysokogatunkowe austenityczne stale nierdzewne kwasoodporne i żaroodporne, które są odporne na działania agresywnych związków, powstających podczas spalania paliw. Zabezpieczają one również przewód kominowy przed korozją i rozszczelnieniem. A jak wiadomo szczelność systemu kominowego to podstawa bezpieczeństwa użytkowników.

4. Jakie obowiązki nakłada Ekoprojekt na producentów?

Aby działać zgodnie z wytycznymi omawianej dyrektywy unijnej, producent urządzenia grzewczego zobowiązany jest do:

  • wprowadzania wyłącznie urządzeń zgodnych z wymogami dyrektywy,
  • przeprowadzania badań emisyjnych i sprawnościowych,
  • oznakowania CE,
  • dołączania deklaracji zgodności i etykiety energetycznej.

Jeśli zaś mowa o producentach kominów, to naszym obowiązkiem jest dostosowanie rozwiązań odprowadzania spalin do nowoczesnych urządzeń oraz edukacja klientów i instalatorów.
Kiedy mowa o producentach, to musisz wiedzieć o tym, że produkowane przez nich kominy muszą spełniać obowiązujące, ściśle określone normy europejskie tj.: EN 1856-1:2009, EN 1856-2:2009, EN 14989-2:2007. Wymagania te dotyczą każdego elementu systemu, które powinny być odpowiednio oznakowane i posiadać certyfikat CE, a także deklaracje właściwości użytkowych. HENITOM spełnia wszystkie te normy, a tu znajdziesz nasze certyfikaty i deklaracje właściwości.

5. Co zmienia się dla użytkowników pieców, kominków i kotłów?

Ogólne informacje za nami. Zastanawiasz się pewnie teraz, co Ekoprojekt oznacza dla Ciebie, jako osoby prywatnej?


Przede wszystkim obowiązuje Cię całkowity zakaz montażu nowych urządzeń niespełniających norm. Jeśli masz stare urządzenie, to musisz ograniczyć jego używanie, a w sytuacji, gdy jesteś mieszkańcem regionu Polski, gdzie obowiązuje uchwała antysmogowa, musisz zaprzestać jego używania.


Ecodesign to obowiązki, ale też i przywileje, ponieważ np. w ramach Programu „Czyste Powietrze’’ możesz uzyskać korzystne dofinansowanie na nowe urządzenia grzewcze, które będą zgodne z wymogami Ekoprojektu.


Kiedy korzystasz z Programu „Czyste Powietrze’’ obowiązują Cię szczególne zasady:

  • Starając się o dofinansowanie, musisz zlikwidować stare źródło ciepła niezgodne z Ekoprojektem.
  • Podczas wyboru nowego urządzenia, możesz wybrać tylko te z listy ZUM: https://lista-zum.ios.edu.pl/
  • Jeśli pozostawisz stary kominek/kozę (nawet nieużywaną), możesz mieć problemy z rozliczeniem dotacji.
  • Wyjątek: możesz pozostawić kominek jako rekreacyjne źródło ciepła, ale musi spełniać normy Ekoprojektu.

Warto pamiętać o tych wytycznych, żeby móc rzeczywiście zyskać oczekiwaną kwotę dofinansowania.

6. Jakie kotły i kominki są zgodne z Ekoprojektem?

Załóżmy, że szukasz nowego kotła lub kominka, pora dowiedzieć się, które urządzenia będą właściwie. Podczas zakupu szukaj:

  • certyfikatu Ecodesign,
  • deklaracji zgodności,
  • obecności urządzenia na (wspomnianej już) liście ZUM.

 

Do urządzeń zgodnych z wytycznymi Ekoprojektu należą:

  • kotły 5 klasy z certyfikatem Ecodesign,
  • kominki z zamkniętą komorą spalania o wysokiej sprawności,
  • nowoczesne piece typu „koza” spełniające wymogi emisji (< 40 mg/m³ pyłu).

Teraz już wiesz, czego szukać. Pamiętaj też o możliwości zyskania dofinansowania.

7. Czy Ekoprojekt oznacza konieczność wymiany starego urządzenia?

Choć mogłoby się wydawać, że jednak Ekoprojekt zakłada wymianę urządzenia grzewczego na nowe, to nie zawsze jest to konieczne. Jeśli Twój piec lub kominek został zainstalowany przed 2022 rokiem, można go nadal użytkować – o ile lokalne przepisy tego nie zabraniają.


Skąd takie rozbieżności? Ponieważ w wielu regionach Polski obowiązują uchwały antysmogowe, które nakazują wymianę przestarzałych źródeł ciepła w określonym terminie. Więcej na ten temat znajdziesz TUTAJ.

8. Jak dobrać odpowiedni komin do nowoczesnego urządzenia grzewczego?

Przy wyborze systemu kominowego, należy pamiętać o tym, że nowoczesne kotły i kominki na paliwa stałe pracują z wyższą sprawnością, co oznacza niższą temperaturę spalin i większe ryzyko kondensacji. Dlatego rekomenduje się:

  • Kominy dwuścienne izolowane ze stali kwasoodpornej w gatunkach 1.4404 i 1.4301 stosuje się w sytuacjach, gdy brak jest odpowiednich przewodów kominowych w budynku. W takich przypadkach idealnym właśnie rozwiązaniem są kominy samodzielne (wolnostojące). Do odprowadzania spalin z kotłów na paliwa stałe zalecamy zastosowanie komina, w którym przewód wewnętrzny wykonany jest ze stali 1.4404 o grubości 1,0 mm, natomiast przewód zewnętrzny może być wykonany ze stali 1.4301. W HENITOM systemami kominowymi spełniającymi powyższe wymagania są systemy typu SKI.
  • Wkłady kominowe ze stali kwasoodpornej gatunku 1.4404 montuje się wewnątrz istniejących przewodów kominowych — zarówno murowanych, jak i ceramicznych. Systemy te dostępne są w dwóch wariantach przekroju: okrągłym (typ SK) (link) oraz owalnym (typ SKO). Dzięki temu można je odpowiednio dopasować do rodzaju kotła, wymaganego przekroju oraz kształtu istniejącego przewodu kominowego.
  • W przypadku wysokich temperatur (np. kominki wysokotemperaturowe, piece akumulacyjne, kominki gdzie pali się suchym drewnem) sprawdzi się stal żaroodporna w gat. 1.4828. HENITOM ma również w ofercie i tego typu kominy – Systemy Kominowe Żaroodporne SKŻ oraz SKIŻ, który dzięki izolacji może być montowany na zewnątrz budynku.

Aby dobrać komin pasujący do nowoczesnego urządzenia grzewczego, ważne jest także precyzyjne obliczenie średnicy i wysokości komina zgodnie z normą PN-EN 13384-1 oraz zaleceniami producenta urządzenia grzewczego. Taki komin powinien być odporny na wilgoć, kondensat i agresywne środowisko spalin. Ponadto nie można zapomnieć o certyfikacie CE. Zwróć też uwagę, czy wybierany przez Ciebie system kominowy jest wykonany zgodnie z europejskimi normami: EN 1856-1 i 1856-2.

Jak widzisz, HENITOM ma konkretne rozwiązania kominowe do kominków i kóz i kotłów grzewczych zgodnych z Ekoprojektem, systemy SK, SKO, SKI, SKŻ oraz SKIŻ spełniają normy i dają Ci gwarancję długoletniej i bezpiecznej pracy całego systemu grzewczego.

A jeśli od mnogości rodzajów kominów zakręciło Ci się w głowie i zaczynasz się zastanawiać nad tym, które rozwiązanie w Twojej sytuacji byłoby najlepsze, to skontaktuj się z nami – KLIK lub poszukaj w pobliżu autoryzowanego przedstawiciela HENITOM.-KLIK NA AUTORYZOWANYCH PRZEDSTAWICIELI Chętnie Ci pomożemy, dobierzemy komin pasujący do Twojego urządzenia grzewczego dopasowany pod wymiar i usytuowanie.

nowy piec z podajnikiem

9. Czy filtr na kominie wystarczy, by legalnie używać stary kominek?

Możliwe, że zastanawiasz się, czy da się przedłużyć „życie” starego kominka lub kozy, montując nowoczesną nasadę kominową z filtrem.

Odpowiedź brzmi: niestety nie.


Tego typu nasady mogą rzeczywiście poprawić ciąg kominowy i ograniczyć emisję zanieczyszczeń – zwłaszcza pyłów czy sadzy – co przekłada się na lepszą jakość powietrza. Jednak to za mało, by mówić o legalnym użytkowaniu takiego źródła ciepła w świetle przepisów wynikających z dyrektywy Ecodesign (Ekoprojektu) oraz lokalnych uchwał antysmogowych.


Ekoprojekt dotyczy całego urządzenia grzewczego – czyli kominka, kozy czy pieca – i narzuca rygorystyczne wymagania dotyczące emisji pyłów (PM), tlenku węgla (CO), tlenków azotu (NOx), związków organicznych (OGC) oraz sprawności energetycznej. Nasada kominowa z filtrem nie zmienia parametrów technicznych urządzenia – nie wpływa na jego sprawność ani nie sprawia, że spełnia ono normy emisji. To tylko dodatek do systemu odprowadzania spalin, a nie element urządzenia objętego certyfikacją.


Co więcej, wielu producentów filtrujących nasad kominowych otwarcie zaznacza, że badania skuteczności są przeprowadzane tylko dla konkretnego modelu kominka i w bardzo precyzyjnie określonych warunkach – uwzględniających m.in. wysokość i przekrój komina, rodzaj paliwa, ciąg kominowy, usytuowanie budynku i inne parametry techniczne. Oznacza to, że filtr może być skuteczny tylko w tej jednej, zbadanej konfiguracji. Przeniesienie takiego rozwiązania na inne palenisko – bez powtórnych badań – nie daje podstaw do stwierdzenia, że urządzenie spełnia wymogi Ekoprojektu.


Dla przeciętnego użytkownika przeprowadzenie indywidualnych badań emisji jest kosztowne, czasochłonne i praktycznie niewykonalne. Dlatego w praktyce montaż filtra nie wystarcza, by zalegalizować użytkowanie starego kominka, jeśli obowiązuje zakaz wynikający z uchwały antysmogowej.


Podsumowując:

  • Ekoprojekt odnosi się do urządzenia grzewczego jako całości, a nie tylko do systemu kominowego.
  • To producent urządzenia (np. kozy czy kominka) musi wykazać, że całość spełnia normy emisji – a filtr na kominie nie jest częścią certyfikacji.
  • Sam montaż filtra nie daje prawnej podstawy do dalszego użytkowania przestarzałego kominka.

 

Poniższa tabelka powinna Ci pomóc w uporządkowaniu tych informacji.

Tabela ekoprojekt Henitom

10. Podsumowanie

Ekoprojekt reguluje to, czy i jakie kominki, urządzenia grzewcze mogą być dopuszczone do obrotu i użytku. Warto szukać takich rozwiązań, które będą zgodne z wytycznymi. Dzięki temu artykułowi wiesz już, że na liście ZUM możesz znaleźć dopuszczone do użytku urządzenia. Wiesz też, że kocioł grzewczy nowej generacji, aby działał dobrze, wymaga odpowiednio dobranego systemu kominowego, który będzie kwasoosporny i z atestowanej stali, bo tylko taki zapewni Ci bezpieczne i długie użytkowanie.

 

 

Poniżej znajdziesz linki źródłowe, z których dowiesz się więcej na temat Ekoprojektu:
1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE z dnia 21 października 2009 r. ustanawiająca ogólne zasady ustalania wymogów dotyczących Ekoprojektu dla produktów związanych z energią. Link tutaj.
2. ROZPORZĄDZENIE KOMISJI (UE) 2015/1185 z dnia 24 kwietnia 2015 r. w sprawie wykonania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/125/WE w odniesieniu do wymogów dotyczących Ekoprojektu dla miejscowych ogrzewaczy pomieszczeń na paliwo stałe. Link tutaj.
3. Aktualne uchwały antysmogowe poszczególnych województw.
Program Czyste Powietrze 2024. Link tutaj.

Jeśli uważasz, że artykuł jest wartościowy lub chcesz go komuś polecić, zapraszamy do udostępnienia:

Facebook
Twitter
LinkedIn

NAPISZ DO NAS
a zawsze znajdziemy dla Ciebie
idealne rozwiązanie

info@henitom.com

+48 34 31 48 697
+48 502 319 948